landhuis of kasteel met bijgebouwen en een park of tuin. De eerste aanleg hiervan moet 50 jaar of ouder zijn. De naam buitenplaats vervalt niet als het huis in de loop der tijd is verdwenen of vervangen door een ander gebouw.

tracé van vroegere dijk. Het tracé kan een weg, sloot of ander lijnvormig element zijn. (NB dijken waarvan zowel het profiel als het tracé zijn verdwenen, zijn niet in de CHS opgenomen).

land tussen de (oorspronkelijke) zeedijk die sterk bedreigd wordt of niet meer te handhaven is en de landinwaarts daarvan aangelegde nieuwe zeedijk.

Sommige dorpen zijn te typeren als gereduceerde of onvolledig ontwikkelde nederzettingen (gehuchten of buurtschappen), bijvoorbeeld Baarsdorp, Brijdorpe, Eversdijk, Hoogelande, Looperskapelle, Het Oudeland/Schakerlo, Wissekerke (bij ’s-Heer Arendskerke) en Zanddijk.

waterdeur, -schuif of -klep om twee wateren met elkaar in verbinding te brengen of van elkaar af te sluiten. In de meeste gevallen gaat het om afwaterings- of suatiesluizen, daarnaast om schutsluizen voor de scheepvaart.

weg in het buitengebied bestraat met klinkers, een type baksteen dat geen water opzuigt, dus zich leent voor fundamenten, bestratingen e.d.

Polders ontstaan 1533 t/m 1648

tot ligplaats voor schepen geschikt, natuurlijk of gegraven waterbekken dat beschutting biedt tegen wind en golven. De meest eenvoudige vorm bestaat uit niet meer dan een loskade. Veel havens in Zeeland speelden of spelen een rol in de aan- en afvoer van industriële en landbouwproducten en fungeerden daarnaast als veerhaven. Een aantal was/is vooral van betekenis als visserijhaven.

De bron voor historische begraafplaatsen is ook weer Gids voor de Nederlandse tuin- en landschapsarchitectuur (dl. Zeeland e.a.). Voor exemplaren na 1850, zie MIP-inventarisaties. Vóór 1850 zijn het vaak de oude kerkhoven bij de dorpskerk; nu veelal gras met daarin al dan niet een aantal zerken, ook vaak leilinden en wat solitaire bomen. Deze zijn te ontlenen aan: P. Don, Kunstreisboek Zeeland. Weesp 1985. Voor beschrijving zie ook: A.P. de Klerk, 'Het kerkhof', p. 104 -111, in: Dorpen in Zeeland, Kees Bos e.a. (red.), Middelburg 1991. NB termen begraafplaats en kerkhof zorgvuldig gebruiken: als je het over een kerkhof hebt, ligt dat altijd bij de kerk.

beplanting van duinen met bomen om verstuiving tegen te gaan.